Zakładanie trawnika w miejscach zacienionych
Zakładanie trawnika w miejscach zacienionych to jedno z większych wyzwań w aranżacji ogrodu. Większość popularnych traw gazonowych preferuje stanowiska słoneczne, dlatego w cieniu często pojawiają się problemy z przerzedzeniem darni, mchem, czy nierównomiernym wzrostem. Nie oznacza to jednak że, piękny, gęsty trawnik w takich warunkach jest niemożliwy do uzyskania. Kluczem do sukcesu jest odpowiedni dobór gatunków i odmian traw, które dobrze radzą sobie przy ograniczonym dostępie światła.
W dalszej części artykułu przedstawimy najlepsze gatunki traw do miejsc zacienionych oraz wyjaśnimy, dlaczego niektóre z nich znacznie lepiej radzą sobie przy ograniczonym dostępie do światła. Kluczowym czynnikiem decydującym o ich odporności jest sposób, w jaki przeprowadzają proces fotosyntezy.
Musimy pamiętać że fotosynteza to podstawowy proces życiowy każdej rośliny w tym także traw. Dzięki niej wytwarzają one energię potrzebną do wzrostu i rozwoju. Zachodzi ona w zielonych częściach roślin, ponieważ to właśnie tam znajdują się wyspecjalizowane komórki zawierające chloroplasty a w ich wnętrzu jest chlorofil czyli zielony barwnik odpowiadający za pochłanianie energii świetlnej. To właśnie przy udziale światła słonecznego , wody oraz dwutlenku węgla powstają substancje odżywcze (cukry) i tlen. W warunkach ograniczonego nasłonecznienia proces ten przebiega mniej intensywnie , co oznacza że roślina ma mniej energii do rozwoju.
Najintensywniej fotosynteza przebiega w liściach, które są najlepiej przystosowane do wychwytywania światła dzięki dużej powierzchni i cienkiej strukturze. To właśnie w nich energia słoneczna jest przekształcana w energię chemiczną. Dodatkowo liście pokryte są warstwą epidermy, która chroni roślinę przed utratą wody a w przypadku traw znajduje się ona po obu stronach liścia górna (adaxialna) i dolna (abaxialna). Choć głównym miejscem fotosyntezy są liście, proces ten może zachodzić także w innych zielonych częściach roślin , takich jak młode pędy czy łodygi, o ile zawierają chlorofil. W praktyce oznacza to, że im więcej zdrowej, zielonej przestrzeni ma roślina i im lepszy dostęp do światła tym efektywniej może produkować energie niezbędną do życia.
Widząc, że pewne cechy w budowie anatomicznej rośliny przekładają się na jej budowę morfologiczną a w konsekwencji na lepszą tolerancję na zacienienie, zaczęliśmy testować poszczególne gatunki pod kątem wzrostu i rozwoju przy niedoborach światła. Pewne cechy morfologiczne kostrzewy wykazywały jej wyższą konkurencyjność w tym obszarze w porównaniu do pozostałych gatunków.
A jakie to są cechy:
- Cienkie i wąskie liście
Liście kostrzewy murawowej są długie wąskie i cienkie, co lepiej pozwala wychwytywać rozproszone światło, dzięki takiej budowie światło dociera głębiej do chloroplastów, zwiększając efektywność fotosyntezy przy mniejszej ilości światła,
- Chloroplasty w całym miąższu
Liście mają chloroplasty nie tylko w górnej warstwie (palisadowej), ale też w komórkach gąbczastych, co umożliwia wychwytywanie światła padającego pod różnym kątem.
- Efektywny mechanizm fotosyntezy w warunkach niskiego światła
Kostrzewa murawowa może zwiększyć liczbę chloroplastów i stężenie chlorofilu w cieniu, jej aparat fotosyntetyczny dostosowuje się do słabszego światła, utrzymując produkcje cukrów nawet przy ograniczonym nasłonecznieniu. Dodatkowo obecność komórek bulliform umożliwia zwijanie liści w trudniejszych warunkach, chroniąc tkanki fotosyntetyczne i ograniczając utratę wody.
- Rozłogi i Kłącza
Roślina może korzystać z energii zgromadzonej w podziemnych organach (kłączach, rozłogach), co pozwala jej przetrwać okresy, gdy fotosynteza jest ograniczona.
Takie przystosowania morfologiczne sprawiają, że kostrzewa murawowa jest wyjątkowo odporna na życie w miejscach o ograniczonym świetle.
Również istotna jest kostrzewa czerwona kępowa, tworząca zwarte kępy, co zapewnia stabilny wzrost i dobrą odporność w miejscach o ograniczonym świetle i słabszych glebach. Natomiast kostrzewa półkępowa łączy cechy form kępowych i rozłogowych, pozwalając na szybkie pokrycie powierzchni i efektywne wykorzystanie dostępnego światła. Dodatkowo kostrzewy zazwyczaj rosną wolniej niż np. życica trwała. Dzięki temu, w warunkach niedoboru światła, nie zużywają całej energii na szybki wzrost, lecz na utrzymanie stabilnej kondycji. Są mniej wymagające pod względem żyzności gleby, co w połączeniu z zacienieniem (gdzie trawy często walczą o składniki odżywcze z drzewami) daje im przewagę nad innymi.
Analiza morfologii, fizjologii oraz adaptacyjnej zmienności genetycznej kostrzew czerwonych wskazuje, że odpowiedni dobór gatunków i ekotypów stanowi kluczowy element projektowania mieszanek trawnikowych o wysokiej jakości użytkowej. Łącząc wiedzę naukową z praktycznym zastosowaniem , odpowiadając jednocześnie na wymagania współczesnej zieleni użytkowej, rekreacyjnej i parkowej.
Zakładasz trawnik, ale martwisz się, że w Twoim ogrodzie jest zbyt dużo cienia? Mamy na to rozwiązanie. Znajdź odpowiednią mieszankę i dowiedz się jak pielęgnować taki trawnik.
Masz w ogrodzie wyższe drzewa lub krzewy, które tworzą cień? Tylko część Twojego trawnika będzie nasłoneczniona? Szukasz dekoracyjnej trawy która urośnie zarówno w cieniu jak i na słońcu? Zobacz film.